BẢO HIỂM SỐtuvanbaohiemso.comChọn một mục để chúng tôi hiển thị đúng thông tin bạn cần — thay vì bắt bạn đọc hết mọi thứ.
Điều 22 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022 chỉ cho huỷ hợp đồng khi bên mua cố ý khai sai nhằm được bồi thường. Quên hay không biết không nằm trong đó. Trích nguyên văn cả ba khoản.
Câu hay nghe nhất khi hồ sơ bị từ chối là anh chị khai thiếu nên hợp đồng bị huỷ. Câu chữ của luật hẹp hơn thế nhiều. Điều 22 Luật Kinh doanh bảo hiểm số 08/2022/QH15, hiệu lực từ 01/01/2023, đòi cùng lúc hai yếu tố: bên mua phải cố ý, và phải nhằm giao kết hợp đồng để được bồi thường. Thiếu một trong hai thì khoản đó không áp được. Bài này trích nguyên văn cả ba khoản để bạn tự đối chiếu, không thay cho tư vấn pháp lý cho trường hợp cụ thể.
Người viết: Lien Tran - Đại lý AIA. Bài rà soát lần gần nhất ngày 14/09/2026.
Số chính thức bệnh viện công bố Nguồn: Luật Kinh doanh bảo hiểm số 08/2022/QH15, Điều 22 — Trách nhiệm và hậu quả pháp lý do vi phạm nghĩa vụ cung cấp thông tin, hiệu lực từ 01/01/2023. Đối chiếu bản toàn văn trên Cổng Xây dựng chính sách, pháp luật của Chính phủ với bản trên Thư viện pháp luật; hai bản khớp từng chữ ở các đoạn chúng tôi đối chiếu được.
| Khoản | Nguyên văn |
|---|---|
| 1 | Khi giao kết hợp đồng bảo hiểm, doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài có trách nhiệm cung cấp đầy đủ, chính xác thông tin liên quan đến hợp đồng bảo hiểm, giải thích các điều kiện, điều khoản bảo hiểm cho bên mua bảo hiểm; bên mua bảo hiểm có trách nhiệm cung cấp đầy đủ, trung thực thông tin liên quan đến đối tượng bảo hiểm cho doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài. |
| 2 | Trường hợp bên mua bảo hiểm cố ý cung cấp không đầy đủ thông tin hoặc cung cấp thông tin sai sự thật nhằm giao kết hợp đồng bảo hiểm để được bồi thường, trả tiền bảo hiểm thì doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài có quyền hủy bỏ hợp đồng bảo hiểm. Doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài không phải bồi thường, trả tiền bảo hiểm và phải hoàn lại phí bảo hiểm cho bên mua bảo hiểm sau khi trừ đi các chi phí hợp lý (nếu có) theo thỏa thuận trong hợp đồng bảo hiểm. Bên mua bảo hiểm phải bồi thường thiệt hại phát sinh cho doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài (nếu có). |
| 3 | Trường hợp doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài cố ý không thực hiện nghĩa vụ cung cấp thông tin hoặc cung cấp thông tin sai sự thật nhằm giao kết hợp đồng bảo hiểm thì bên mua bảo hiểm có quyền hủy bỏ hợp đồng bảo hiểm, được hoàn lại phí bảo hiểm đã đóng. Doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài phải bồi thường thiệt hại phát sinh cho bên mua bảo hiểm (nếu có). |
Số chính thức bệnh viện công bố Nguồn: Luật Kinh doanh bảo hiểm số 08/2022/QH15, Điều 21 khoản 2 — Quyền và nghĩa vụ của bên mua bảo hiểm
| Điểm | Nguyên văn |
|---|---|
| a | Kê khai đầy đủ, trung thực mọi thông tin có liên quan đến hợp đồng bảo hiểm theo yêu cầu của doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài; |
| b | Đọc và hiểu rõ điều kiện, điều khoản bảo hiểm, quyền, nghĩa vụ của bên mua bảo hiểm khi giao kết hợp đồng bảo hiểm và nội dung khác của hợp đồng bảo hiểm; |
Số chính thức bệnh viện công bố Nguồn: Đối chiếu với nguyên văn Điều 22 trích ở bảng trên
| Cách nói thường gặp | Điều 22 viết gì |
|---|---|
| Khai sai là bị huỷ hợp đồng | Khoản 2 đòi bên mua cố ý. Khai thiếu vì quên, vì không biết mình có bệnh, hay vì người khác điền hộ mà mình không đọc lại, về câu chữ không phải là cố ý. |
| Cố ý khai sai là đủ để huỷ | Chưa đủ. Câu luật là cố ý cung cấp không đầy đủ thông tin hoặc cung cấp thông tin sai sự thật nhằm giao kết hợp đồng bảo hiểm để được bồi thường, trả tiền bảo hiểm. Vế mục đích này là một điều kiện riêng, không phải phần giải thích. |
| Bị huỷ thì mất trắng phí đã đóng | Ngược lại. Luật buộc doanh nghiệp phải hoàn lại phí bảo hiểm cho bên mua bảo hiểm sau khi trừ đi các chi phí hợp lý (nếu có) theo thỏa thuận trong hợp đồng bảo hiểm. Có hoàn, chỉ là bị trừ. |
| Hợp đồng đương nhiên bị huỷ | Luật viết doanh nghiệp có quyền huỷ bỏ. Đó là quyền, không phải hệ quả tự động. |
| Sau hai năm thì không huỷ được nữa | Điều 22 không có mốc thời gian nào. Nếu hợp đồng của bạn có quy tắc hai năm thì nó đến từ chính hợp đồng đó, không đến từ điều luật này. |
Số chính thức bệnh viện công bố Nguồn: So sánh câu chữ khoản 2 và khoản 3 Điều 22, trích ở bảng đầu
| Bên vi phạm | Phí bảo hiểm được xử lý thế nào |
|---|---|
| Bên mua cố ý khai sai (khoản 2) | được hoàn lại phí đã đóng sau khi trừ đi các chi phí hợp lý (nếu có) theo thỏa thuận trong hợp đồng |
| Doanh nghiệp cố ý khai sai (khoản 3) | được hoàn lại phí bảo hiểm đã đóng — không có mệnh đề trừ chi phí hợp lý |
Đọc chậm khoản 2 sẽ thấy nó là một chuỗi: cố ý, cộng với khai không đầy đủ hoặc sai sự thật, cộng với mục đích giao kết hợp đồng để được bồi thường. Ba mảnh này nối bằng chữ nhằm, tức là mục đích. Phần lớn bài viết trên mạng cắt câu ở chữ sai sự thật rồi chấm hết, làm mất nguyên vế mục đích và khiến điều luật trông rộng hơn thực tế nhiều lần.
Chi tiết nhỏ nhưng hữu ích khi đọc tài liệu do người khác viết. Gặp trích dẫn dạng điểm a khoản 2 Điều 22 thì nên kiểm lại nguồn, vì Điều 22 không có điểm a, b, c. Mỗi khoản là một đoạn liền. Cách trích đúng là khoản 2 Điều 22.
Luật dùng chữ có quyền hủy bỏ hợp đồng bảo hiểm. Vô hiệu là chuyện khác, do điều khác điều chỉnh, và hậu quả cũng khác. Khi ai đó nói hợp đồng của bạn vô hiệu và dẫn Điều 22, đó là hai khái niệm bị trộn vào nhau.
Điều 22 chỉ chạm tới hành vi cố ý. Còn những tình huống như khai thiếu do quên một lần khám nhiều năm trước, do không biết mình có bệnh, hoặc do tư vấn viên điền hộ rồi đưa ký thì luật không nói xử lý thế nào. Không có nghĩa là bạn chắc chắn thắng, chỉ có nghĩa là căn cứ ở khoản 2 không áp thẳng được, và bên nào viện dẫn thì bên đó phải nói rõ dựa vào đâu.
Điều 22 không phân bổ nghĩa vụ chứng minh. Nhưng vì khoản 2 là căn cứ để doanh nghiệp thực hiện quyền huỷ, nên khi doanh nghiệp viện dẫn khoản này, đề nghị họ nêu rõ căn cứ cho từng yếu tố là việc hợp lý: cố ý ở chỗ nào, mục đích để được bồi thường thể hiện ở đâu.
Nếu doanh nghiệp cố ý không cung cấp thông tin hoặc cung cấp thông tin sai sự thật nhằm giao kết hợp đồng, bên mua có quyền huỷ bỏ và được hoàn lại phí bảo hiểm đã đóng. Câu này không có mệnh đề trừ chi phí hợp lý như khoản 2. Đối chiếu hai khoản cạnh nhau thì thấy luật đối xử với hai bên không giống nhau, và phần chênh nghiêng về phía người mua.
Cuối khoản 2: bên mua phải bồi thường thiệt hại phát sinh cho doanh nghiệp bảo hiểm (nếu có). Cuối khoản 3: doanh nghiệp phải bồi thường thiệt hại phát sinh cho bên mua bảo hiểm (nếu có). Nghĩa là phải có thiệt hại thực tế mới có bồi thường, không phải một khoản phạt mặc định.
Tự điền và tự đọc lại bảng câu hỏi sức khoẻ, đừng để người khác điền hộ rồi chỉ ký. Nhớ được lần khám nào thì khai lần đó, không chắc thì ghi là không nhớ rõ thay vì bỏ trống. Giữ lại bản sao hồ sơ yêu cầu đã ký, vì đó là bằng chứng bạn đã khai những gì. Điểm b khoản 2 Điều 21 còn đặt lên bạn nghĩa vụ đọc và hiểu rõ điều khoản, dù luật không nói hậu quả nếu không đọc.
Nhắn cho chúng tôi tình huống cụ thể. Chúng tôi đọc hợp đồng và điều khoản rồi trả lời thẳng, không chào bán trong buổi đầu.