Huỷ hợp đồng bảo hiểm lấy lại được bao nhiêu tiền?

Q: Con tôi chưa thành niên, hợp đồng mua cho con có bị vô hiệu không?

Điểm e khoản 1 Điều 25 nói về bên mua bảo hiểm là người chưa thành niên, không phải người được bảo hiểm. Cha mẹ đứng tên mua cho con thì bên mua là cha mẹ, người được bảo hiểm là con, nên không rơi vào điểm này.

Số liệu — và mỗi con số lấy từ đâu

Ba đường luật tách riêng, và cách xử lý tiền của từng đường

Số chính thức bệnh viện công bố Nguồn: Luật Kinh doanh bảo hiểm số 08/2022/QH15, các Điều 22, 25, 26, 27 và 35. Cột cuối là tóm ý theo đúng câu chữ điều luật; nguyên văn nằm ở các bảng dưới.

Trường hợp	Điều nào	Hợp đồng bị coi là thế nào	Tiền xử lý ra sao
Hợp đồng vô hiệu	Điều 25	không có hiệu lực từ thời điểm giao kết, coi như chưa từng có	hai bên hoàn trả cho nhau những gì đã nhận; bên có lỗi gây thiệt hại thì phải bồi thường
Huỷ bỏ do bên mua cố ý khai sai	Điều 22 khoản 2	bị huỷ bỏ	hoàn lại phí đã đóng sau khi trừ đi các chi phí hợp lý (nếu có) theo thỏa thuận trong hợp đồng
Huỷ bỏ do doanh nghiệp cố ý khai sai	Điều 22 khoản 3	bị huỷ bỏ	được hoàn lại phí bảo hiểm đã đóng — không có mệnh đề trừ chi phí hợp lý
Huỷ bỏ trong 21 ngày cân nhắc	Điều 35	bị huỷ bỏ	hoàn lại phí đã đóng sau khi trừ chi phí hợp lý (nếu có) theo thỏa thuận trong hợp đồng
Đơn phương chấm dứt	Điều 26 và 27	có hiệu lực bình thường, chỉ dừng từ thời điểm chấm dứt về sau	tuỳ căn cứ: hoàn phí cho thời gian còn lại, hoặc trả giá trị hoàn lại — xem hai bảng dưới

Điều 26 — bốn căn cứ đơn phương chấm dứt, trích nguyên văn

Số chính thức bệnh viện công bố Nguồn: Luật Kinh doanh bảo hiểm số 08/2022/QH15, Điều 26. Câu dẫn của điều: Doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài hoặc bên mua bảo hiểm có quyền đơn phương chấm dứt thực hiện hợp đồng bảo hiểm trong trường hợp sau đây. Bốn trường hợp được đánh số khoản, không chia thành điểm a, b, c.

Khoản	Nguyên văn
1	Bên mua bảo hiểm không đóng phí bảo hiểm hoặc không đóng đủ phí bảo hiểm theo thời hạn thỏa thuận hoặc sau thời gian gia hạn đóng phí;
2	Doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài, bên mua bảo hiểm không chấp nhận yêu cầu về thay đổi mức độ rủi ro được bảo hiểm quy định tại Điều 23 của Luật này;
3	Người được bảo hiểm không thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn cho đối tượng bảo hiểm quy định tại khoản 3 Điều 55 của Luật này;
4	Bên mua bảo hiểm không đồng ý chuyển giao danh mục hợp đồng bảo hiểm quy định tại khoản 4 Điều 92 của Luật này.

Bỏ đóng phí thì sao: hai khoản quan trọng nhất của Điều 27, nguyên văn

Số chính thức bệnh viện công bố Nguồn: Luật Kinh doanh bảo hiểm số 08/2022/QH15, Điều 27 khoản 1 điểm a và khoản 3. Hai đoạn này áp dụng cho trường hợp chấm dứt theo khoản 1 Điều 26, tức không đóng hoặc không đóng đủ phí.

Vị trí	Nguyên văn
Khoản 1 điểm a	Bên mua bảo hiểm vẫn phải đóng đủ phí bảo hiểm đến thời điểm đơn phương chấm dứt thực hiện hợp đồng bảo hiểm. Quy định này không áp dụng đối với hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, hợp đồng bảo hiểm sức khỏe, trừ hợp đồng bảo hiểm nhóm;
Khoản 3	Trường hợp đơn phương chấm dứt thực hiện hợp đồng bảo hiểm quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 26 của Luật này, đối với hợp đồng bảo hiểm nhân thọ có giá trị hoàn lại, doanh nghiệp bảo hiểm phải trả cho bên mua bảo hiểm giá trị hoàn lại của hợp đồng bảo hiểm, trừ trường hợp các bên có thoả thuận khác.

Vị trí

Nguyên văn

Khoản 1 điểm a

Bên mua bảo hiểm vẫn phải đóng đủ phí bảo hiểm đến thời điểm đơn phương chấm dứt thực hiện hợp đồng bảo hiểm. Quy định này không áp dụng đối với hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, hợp đồng bảo hiểm sức khỏe, trừ hợp đồng bảo hiểm nhóm;

Khoản 3

Trường hợp đơn phương chấm dứt thực hiện hợp đồng bảo hiểm quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 26 của Luật này, đối với hợp đồng bảo hiểm nhân thọ có giá trị hoàn lại, doanh nghiệp bảo hiểm phải trả cho bên mua bảo hiểm giá trị hoàn lại của hợp đồng bảo hiểm, trừ trường hợp các bên có thoả thuận khác.

Căn cứ nào ở Điều 26 thì dẫn tới khoản nào ở Điều 27

Số chính thức bệnh viện công bố Nguồn: Đối chiếu dẫn chiếu giữa Điều 26 và Điều 27 của Luật số 08/2022/QH15

Căn cứ chấm dứt	Hậu quả áp dụng	Nghĩa là
Khoản 1 Điều 26 — không đóng hoặc không đóng đủ phí	khoản 1 và khoản 3 Điều 27	nhân thọ có giá trị hoàn lại thì được trả giá trị hoàn lại; nhân thọ và sức khoẻ cá nhân không phải đóng nốt phí
Khoản 2 Điều 26 — không chấp nhận thay đổi mức độ rủi ro	khoản 2 và khoản 3 Điều 27	hoàn phí cho thời gian còn lại theo thỏa thuận trong hợp đồng, và nhân thọ có giá trị hoàn lại thì được trả giá trị hoàn lại
Khoản 3 Điều 26 — không bảo đảm an toàn cho đối tượng bảo hiểm	khoản 2 Điều 27	hoàn phí cho thời gian còn lại theo thỏa thuận. Không có quy định trả giá trị hoàn lại cho trường hợp này
Khoản 4 Điều 26 — không đồng ý chuyển giao danh mục	khoản 4 Điều 27	nhận lại giá trị hoàn lại hoặc phí đã đóng tương ứng thời gian còn lại, phù hợp với từng sản phẩm

Điều 25 khoản 2 — hậu quả khi hợp đồng vô hiệu, nguyên văn

Số chính thức bệnh viện công bố Nguồn: Luật Kinh doanh bảo hiểm số 08/2022/QH15, Điều 25 khoản 2. Khoản 1 của điều này liệt kê 11 trường hợp vô hiệu, đánh từ điểm a tới điểm l.

Nguyên văn
Khi hợp đồng bảo hiểm vô hiệu thì hợp đồng không có hiệu lực từ thời điểm giao kết. Doanh nghiệp bảo hiểm, chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài và bên mua bảo hiểm hoàn trả cho nhau những gì đã nhận. Bên có lỗi gây thiệt hại thì phải bồi thường.

Bỏ đóng phí hợp đồng nhân thọ: không bị đòi nốt phí

Đây là câu nhiều người muốn biết nhất, và câu chữ điều luật khá rõ. Điểm a khoản 1 Điều 27 nói bên mua vẫn phải đóng đủ phí đến thời điểm chấm dứt, rồi thêm ngay một vế loại trừ: quy định này không áp dụng đối với hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, hợp đồng bảo hiểm sức khỏe, trừ hợp đồng bảo hiểm nhóm. Nghĩa là người mua nhân thọ hoặc bảo hiểm sức khoẻ cá nhân mà ngừng đóng thì không bị buộc đóng nốt. Nghĩa vụ đóng đủ chỉ áp cho phi nhân thọ và cho hợp đồng nhóm. Rất nhiều bài viết cắt mất vế này.

Bỏ đóng phí không đồng nghĩa với mất trắng, nhưng cũng không bảo đảm có tiền

Khoản 3 Điều 27 dùng chữ phải trả, tức là nghĩa vụ của doanh nghiệp chứ không phải lựa chọn. Nhưng câu đó có hai vế điều kiện không được bỏ. Thứ nhất, chỉ với hợp đồng nhân thọ có giá trị hoàn lại; hợp đồng mới đóng vài năm đầu thường chưa tích luỹ được giá trị hoàn lại, và khi đó con số là 0 vì hợp đồng chưa có giá trị, không phải vì luật cho doanh nghiệp giữ tiền. Thứ hai, trừ trường hợp các bên có thoả thuận khác, tức luật để ngỏ cho hợp đồng quy định khác đi. Muốn biết con số của mình thì phải mở đúng bảng giá trị hoàn lại trong hợp đồng.

Vô hiệu là xoá ngược về mốc ký, không phải dừng từ hôm nay

Điều 25 khoản 2 viết hợp đồng không có hiệu lực từ thời điểm giao kết. Coi như chưa từng tồn tại. Hai bên hoàn trả cho nhau những gì đã nhận: doanh nghiệp trả lại phí đã thu, còn bên mua trả lại phần đã nhận nếu từng được chi trả. Cơ chế này khác hẳn giá trị hoàn lại, và Điều 25 không hề dùng cụm từ đó. Ai nói hợp đồng vô hiệu thì được nhận giá trị hoàn lại là đang trộn hai chế định.

Câu bên có lỗi gây thiệt hại thì phải bồi thường không nghiêng về bên nào

Vế cuối khoản 2 Điều 25 viết trung tính. Bên có lỗi có thể là doanh nghiệp, mà cũng có thể là bên mua — ví dụ trường hợp tại điểm c khoản 1, khi bên mua biết sự kiện bảo hiểm đã xảy ra rồi mà vẫn ký. Đừng đọc câu này thành nghĩa vụ một chiều của công ty.

Điều 26 không phải là quyền tự do rút lui

Điều 26 chỉ liệt kê bốn căn cứ, và cả bốn đều xuất phát từ một hành vi hoặc tình huống cụ thể: không đóng phí, không chấp nhận thay đổi mức độ rủi ro, không bảo đảm an toàn cho đối tượng bảo hiểm, không đồng ý chuyển giao danh mục. Trường hợp tôi đơn giản là không muốn duy trì nữa không nằm trong điều này. Quyền dừng trong 21 ngày đầu thì nằm ở Điều 35, một điều khác.

Điều 26 chia khoản, không chia điểm

Chi tiết nhỏ nhưng hữu ích khi đọc tài liệu người khác viết. Bốn trường hợp của Điều 26 được đánh số 1, 2, 3, 4 ở cấp khoản. Gặp trích dẫn dạng điểm a khoản 1 Điều 26 thì nên kiểm lại nguồn, vì tra theo cách đó sẽ không ra. Tương tự, Điều 25 khoản 1 có 11 điểm đánh a, b, c, d, đ, e, g, h, i, k, l — theo lối đánh chữ cái tiếng Việt, không có điểm f và không có điểm j.

Hai chữ theo thoả thuận trong hợp đồng xuất hiện ở đúng chỗ quan trọng

Khoản 2 Điều 27 gắn cụm theo thỏa thuận trong hợp đồng bảo hiểm vào cả nghĩa vụ hoàn phí lẫn nghĩa vụ chi trả. Khoản 3 cũng kết bằng trừ trường hợp các bên có thoả thuận khác. Nghĩa là ở những chỗ liên quan trực tiếp tới số tiền, luật đẩy về hợp đồng. Trước khi tranh luận dựa trên luật, nên đọc chính hợp đồng của mình trước.

Điều 26 và 27 không có bất kỳ con số nào

Không có tỷ lệ phần trăm, không có số ngày, không có mốc hoàn 100%. Khoản 1 Điều 26 chỉ nói sau thời gian gia hạn đóng phí mà không định nghĩa thời gian đó dài bao nhiêu. Nếu ai đưa cho bạn một con số cụ thể và bảo là luật quy định, hãy hỏi con số đó nằm ở điều nào.

Ba việc nên làm trước khi quyết định dừng một hợp đồng

Một: xác định mình đang ở đường nào trong ba đường — vô hiệu, huỷ bỏ, hay đơn phương chấm dứt — vì số tiền nhận lại khác nhau. Hai: mở bảng giá trị hoàn lại trong chính hợp đồng để biết con số của năm hợp đồng hiện tại, đừng ước lượng. Ba: hỏi doanh nghiệp bằng văn bản về số tiền sẽ nhận và căn cứ tính, rồi đối chiếu với điều khoản trước khi ký bất kỳ giấy tờ nào.

Những chỗ chúng tôi chưa có số chắc chắn

Cách tính, công thức hay tỷ lệ của giá trị hoàn lại. Khoản 3 Điều 27 chỉ nói phải trả, không nói bằng bao nhiêu. Con số nằm ở bảng trong hợp đồng của từng sản phẩm.
Thời gian gia hạn đóng phí là bao nhiêu ngày. Điều 26 nhắc tới cụm này nhưng không định nghĩa.
Thủ tục đơn phương chấm dứt: thông báo bằng hình thức gì, báo trước bao lâu, ai báo cho ai. Điều 26 và 27 không quy định.
Thời hạn doanh nghiệp phải chi trả sau khi hợp đồng chấm dứt, và có lãi chậm trả hay không. Không điều nào trong ba điều này nói tới.
Ai có thẩm quyền tuyên hợp đồng vô hiệu và thủ tục tuyên. Điều 25 chỉ nêu căn cứ và hậu quả.
Việc khôi phục hiệu lực hợp đồng sau khi đã mất hiệu lực do không đóng phí. Ba điều này không đề cập.
Vô hiệu từng phần. Khoản 2 Điều 25 chỉ nói về hợp đồng vô hiệu, không nói tới trường hợp chỉ một phần hợp đồng vô hiệu.
Tình trạng sửa đổi. Chúng tôi đối chiếu hai nguồn độc lập và không thấy Điều 25, 26, 27 nằm trong danh sách các điều bị Luật số 139/2025/QH15 sửa đổi, nhưng chưa đọc được toàn văn luật sửa đổi đó từ nguồn chính thức của cơ quan nhà nước. Vì vậy chúng tôi ghi là không tìm thấy dấu hiệu sửa đổi, chứ không khẳng định dứt khoát.

Câu hỏi thường gặp

Không hẳn. Khoản 3 Điều 27 Luật Kinh doanh bảo hiểm số 08/2022/QH15 buộc doanh nghiệp phải trả giá trị hoàn lại cho hợp đồng nhân thọ có giá trị hoàn lại, trừ khi các bên có thoả thuận khác. Nếu hợp đồng còn quá mới và chưa tích luỹ được giá trị hoàn lại thì con số có thể bằng 0, nhưng đó là do hợp đồng chưa có giá trị chứ không phải do luật cho phép giữ tiền.

Với hợp đồng bảo hiểm nhân thọ và bảo hiểm sức khoẻ cá nhân thì không. Điểm a khoản 1 Điều 27 ghi rõ nghĩa vụ đóng đủ phí đến thời điểm chấm dứt không áp dụng đối với hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, hợp đồng bảo hiểm sức khỏe, trừ hợp đồng bảo hiểm nhóm.

Vô hiệu theo Điều 25 nghĩa là hợp đồng không có hiệu lực ngay từ lúc ký, hai bên hoàn trả cho nhau những gì đã nhận. Huỷ bỏ theo Điều 22 thì hoàn lại phí đã đóng sau khi trừ chi phí hợp lý theo thoả thuận trong hợp đồng. Hai cơ chế khác nhau cả về căn cứ lẫn về số tiền.

Điều 26 không liệt kê trường hợp này. Bốn căn cứ trong Điều 26 đều gắn với một hành vi cụ thể. Quyền dừng vì đổi ý chỉ có trong 21 ngày đầu theo Điều 35, và chỉ với hợp đồng thời hạn trên 01 năm. Ngoài hai chỗ đó, việc dừng hợp đồng phụ thuộc vào chính điều khoản hợp đồng của bạn.

Không. Điều 25, 26 và 27 không có một con số hay tỷ lệ nào. Những chỗ liên quan tới tiền đều dẫn về thỏa thuận trong hợp đồng bảo hiểm hoặc về bảng giá trị hoàn lại của sản phẩm.

Điểm e khoản 1 Điều 25 nói về bên mua bảo hiểm là người chưa thành niên, không phải người được bảo hiểm. Cha mẹ đứng tên mua cho con thì bên mua là cha mẹ, người được bảo hiểm là con, nên không rơi vào điểm này.

Bạn đang quan tâm điều gì nhất?